Loading...

Vers van onze koffiebrander:

Keuzehulp: welke koffiebonen zijn het lekkerst?

Regelmatig krijgen wij de vraag welke koffiebonen het lekkerst zijn. Lastig om hier een duidelijk antwoord op te geven, aangezien smaken verschillen. De vraag zou dus anders gesteld moeten worden:

Waar let ik op bij de aanschaf van koffiebonen?

Koop je koffiebonen bij een espressobar of een koffiespeciaalzaak dan kom je termen op de verpakking tegen zoals natural washed, light roast, Geisha Ethiopië en Chemex als zetmethode. Deze termen geven informatie over de smaak. Op de verpakking van koffiebonen in de supermarkt staat beperkte informatie vermeldt. 

Bij de keuze voor koffiebonen zou je dus meer moeten weten over deze termen. Zo kun je een inschatting maken van de smaak en beter beoordelen of je deze koffie lekker gaat vinden. De volgende aspecten beïnvloeden de smaak van de koffie (en zijn dus veelgebruikte termen):

  1. Bewerkingsproces koffie: washed, natural of honey
  2. Herkomst
  3. Brandgraad
  4. Zetmethode: drip zetmethoden, immersion zetmethode of het gebruik van de espressomachine

Op de foto rechts zie je een voorbeeld van koffiebonen uit een speciaalzaak. Je kunt de informatie als volgt interpreteren:

Deze light roast koffie van Goshen Coffee Company is afkomstig uit Ethiopië en de bewerkingsmethode is natural. Op sommige verpakkingen staan ook de meest geschikte zetmethoden vermeldt.

Een uitleg over hoe het bewerkingsproces, de afkomst, de brandgraad en de zetmethode de smaak beïnvloeden lees je hieronder. Zo weet je waar je op moet letten bij de keuze van koffiebonen. 

Bewerkingsproces: natural. Afkomst: Ethiopië. Brandgraad: light roasted.
Bewerkingsproces: natural. Afkomst: Ethiopië. Brandgraad: light roasted.

Het bewerkingsproces van koffie: washed, natural en honey

Tijdens de bewerking van de koffiebes wordt de boon ontdaan van het vruchtvlees en krijgt deze de tijd om te drogen. Er zijn verschillende methoden om dit te doen, namelijk washed, natural en honey. Ik kan dit niet duidelijker uitleggen dan Chandler Craf in het filmpje rechts doet ->

Wat van invloed de bewerkingsmethode op de smaak heeft lees je hieronder:

Wanneer gebruikt?
Vaak wordt de washed methode gebruikt wanneer alle omstandigheden (elevatie, vruchtbaarheid aarde, weersomstandigheden) tijdens het groeiproces zo goed waren dat de koffieboon voldoende suikers op heeft genomen.

Hoe?
Het vruchtvlees wordt snel na het oogsten verwijderd, zodat het de smaak van de koffieboon niet veranderd. Vervolgens worden de rijpe koffiebonen eruit gepikt en begint het fermentatieproces in watertanks. Dit duurt gemiddeld 12 tot 48 uur. De koffiebonen worden vervolgens gedroogd op zon bedden.

Smaak?
De focus ligt alleen op de koffieboon. Je proeft dus alleen het binnenste zonder dat het vruchtvlees de smaak beïnvloed heeft. De koffiesmaak wordt doorgaans omschreven als transparant en schoon met fruitachtige smaken. Hoge aciditeit en een intense smaak.

Wanneer gebruikt?
De natural method is de oudste en goedkoopste methode. De bacteriën en suikers in het vruchtvlees beïnvloeden de smaak van de koffieboon. Deze methode wordt gebruikt door arme boeren die geen dure watertanks kunnen veroorloven of wanneer het vruchtvlees veel suikers en goede bacteriën bevat die de smaak positief zal beïnvloeden.

Hoe?
De koffiebessen drogen in de zon voor ongeveer 10 tot 30 dagen, afhankelijk van de weersomstandigheden. Tijdens het drogen vindt een fermentatieproces plaats: de bacteriën eten de suikers in het vruchtvlees op wat de smaak van de koffieboon beïnvloed. Na afloop wordt het vruchtvlees met een pulpmachine verwijderd.

Smaak:
Zoete en fruitige smaken, volle body. Koffie smaakt vaak minder intense en de aciditeit ligt lager dan bij de washed methode.

Wanneer gebruikt?
Rondom de koffieboon bevindt zich een slijmlaag met suikers. In het Engels wordt dit de mucilage laag genoemd. Hoe meer mucilage zich om de koffieboon bevindt, hoe aantrekkelijker het is om voor de honey methode te kiezen.

Hoe?
Bij de honey process wordt het vruchtvlees direct na de oogst verwijderd, zonder de mucilage laag te verwijderen. De koffiebonen drogen voor 10 tot 30 dagen  in de zon en de mucilage laag wordt na afloop met een machine verwijderd.

Smaak?
Zoete en aangename smaken, maar wel in balans. Minder body dan bij de natural methode.

Let op: het filmpje start op 2:25. Vanaf dit moment worden de verschillende bewerkingsprocessen uitgelegd. 


De herkomst van de koffiebonen

Net als bij wijn heeft de regio waar de koffiebessen vandaan komen een grote impact op de smaak. De weersomstandigheden, elevatie, schaduw of geen schaduw, vruchtbaarheid aarde en methode die de boeren gebruiken beïnvloeden de smaak.

Smaakeigenschappen per land

Omdat de uiteindelijke smaak van zoveel factoren afhangt is het onmogelijk om per land iets te zeggen over de smaakeigenschappen. Er zijn een aantal algemeenheden die je in je achterhoofd kunt houden bij de keuze voor koffiebonen:

  • Centraal amerika, Costa Rica en Colombia: lichte aciditeit, in balans met fruitige smaken.
  • Brazilië: hier groeit voornamelijk robusta dat gebruikt wordt door de koffie die in supermarkten wordt verkocht of voor espresso blends. Vaak een goede body met chocolade achtige smaken. Kan bitter zijn.
  • Ethiopië & Kenia: koffiebonen groeien hier vaak op hoge elevatie wat voor lichte en fruitige smaken zorgt met hoge acidity en weinig bitterheid.
  • Indonesië: deze koffiebonen groeien vaak op lage hoogte. De koffie heeft vaak een volle body met aardachtige en rookachtige smaken, soortgelijk aan ongezoete cacao.

Verschil arabica & robusta

Er zijn twee soorten koffieplanten: arabica en robusta. Arabica groeit doorgaans in hogere gelegen gebieden, heeft een gebalanceerde smaak en is duurder.

Robusta koffieplanten zijn makkelijker om te groeien en dus goedkoper. De smaak is vaak bitter. Het wordt niet vaak gezien als de beste koffie.


Brandgraad van de koffiebonen

Groene koffiebonen hebben geen smaak. Door koffiebonen te branden worden de aanwezige suikers en aminozuren (eiwitten) omgezet in aangename smaken en aroma’s. Deze smaken en aroma’s veranderen constant: zo smaakt een lichtbruine koffieboon heel anders dan een zwarte koffieboon.

De gebrande koffiebonen worden ingedeeld in gradaties van licht tot donker. Hieronder volgt een toelichting:

  • Licht (light roast): hebben de kleur van kastanjes. De koffie kent vaak een hoge aciditeit, fris en fruitig van smaak met een lichte body.
  • Medium: zijn lichtbruin van kleur. De bittere en fruitige smaken zijn in balans en de koffie smaakt vaak voller dan bij de light roast.
  • Donker (dark roast): donkerbruin van kleur. De smaak laat zich het beste omschrijven als vol en krachtig met een bittere afdronk. De dark roast wordt veel door de Italianen gebruikt.

Proef het verschil!

Proef zelf de verschillen tussen een light, medium en dark roast met ons proefpakket.


Hoe de verschillende zetmethoden de koffiesmaak beïnvloeden

We zijn er nog niet. Wie koffie op de juiste manier wilt gebruiken, selecteert de variety, bewerkingsmethode en brandgraad op basis van de gewenste zetmethode. Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie verschillende zetmethoden:

Immersion methoden

Bij immersion zetmethoden is het water voor een langere tijd in aanraking met de koffie. De extractie van de koffie duurt dus langer, waardoor er meer smaken en cafeïne uit de koffie onttrokken worden en er een vollere body ontstaat. De immersion methode zou dus goed aansluiten bij een natural wash met een medium tot donker brandprofiel.

Bekende immersion methoden zijn: french press, aeropress en kalita.

Dark roast, 500 grams

Stevig, nootachtig met fruitige tinten
€ 9,95

VarietyCosta Rica
Roast:Dark roast
Bewerkingsmethode:Washed
Zetmethoden:Immersion methoden (french press, Aeropress etc.)
VarietyCosta Rica
Roast:Dark roast
Bewerkingsmethode:Washed
Zetmethoden:Immersion methoden (french press, Aeropress etc.)

Drip koffie methoden

Drip coffee is niet meer dan ouderwets koffiezetten in een nieuw jasje. Het water druppelt door de gemalen koffie en de filter heen. Bekende methoden zijn: chemex, V60 of een snelfilterapparaat.

De extractie duurt bij drip coffee langer dan bij immersion zetmethoden, waardoor de koffie een hogere acidity kent, meer fruit smaken naar voren komen en licht van smaak is. De drip methoden zijn geschikt voor een washed of honey met een licht brandprofiel.

Light roast, 500 grams

Fruitige koffie met een volle body
€ 9,95

VarietyCosta Rica
Roast:Light roast
Bewerkingsmethode:Washed
Zetmethoden:Drip coffee methods
VarietyCosta Rica
Roast:Light roast
Bewerkingsmethode:Washed
Zetmethoden:Drip coffee methods

Espresso

Bij een espresso apparaat wordt het water onder hoge druk door de gemalen koffie heen geperst. De extractie duurt ongeveer 25 tot 30 seconden en geeft een gebalanceerde smaak en body met een mooie cremelaag. Ondanks de korte extractie komt 60 tot 70% van de cafeïne mee.

Espresso roast, 500 grams

Gebalanceerde koffie met frisse smaken
€ 10,75

VarietyCosta Rica
Roast:Medium roast
Bewerkingsmethode:Washed
Zetmethoden:Espressomachine
VarietyCosta Rica
Roast:Medium roast
Bewerkingsmethode:Washed
Zetmethoden:Espressomachine


Wat hebben we geleerd?

Door goed te kijken naar de herkomst, het bewerkingsproces, de brandgraad en de zetmethode weet je ongeveer welke smaak je mag verwachten.

  • Variety: Brazilië of Indonesië
  • Bewerkingsmethode: natural
  • Brandgraad: medium tot donker
  • Zetmethode: immersion zetmethoden of espresso
  • Variety: Ethiopië, Kenia, Centraal Amerika, Costa Rica en Colombia
  • Bewerkingsmethode: washed of honey
  • Brandgraad: licht
  • Zetmethode: drip zetmethoden
  • Variety: Centraal amerika, Costa Rica en Colombia en Indonesië
  • Bewerkingsmethode: natural wash
  • Brandgraad: medium
  • Zetmethode: Immersion zetmethoden en espresso
  • TIP: hier zou een espresso blend met arabica en robusta koffiebonen goed bij passen.

Gebruikt u een volautomaat?

Probeer dan onze melange – een combinatie van arabica koffiebonen uit Costa Rica en Robusta bonen uit Uganda.

Melange voor volautomaat

Volle, sterke bak koffie met cremelaag
€ 9,95

VarietyCosta Rica & Uganda
Roast:Dark Roast
Bewerkingsmethode:Washed
Zetmethoden:Volautomaat
VarietyCosta Rica & Uganda
Roast:Dark Roast
Bewerkingsmethode:Washed
Zetmethoden:Volautomaat

Het spel bestaat namelijk uit een ‘never ending story’. De cirkel bestaat uit koffie zetten en proeven. Als je eenmaal lekkere koffiebonen hebt gevonden, is de kans groot dat je de stappen – koffie zetten en proeven – opnieuw kunt bewandelen. De smaak van de koffiebonen veranderd namelijk met iedere oogst.

Nu vraag je je vast af hoe de melanges van Douwe Egberts altijd dezelfde smaak heeft. Dat komt omdat er bij Douwe Egberts en andere grote koffiefabrikanten slimme jongens werken die net zo lang verschillende koffiebonen mengen tot dat ze op dezelfde smaak uitkomen. Een vak apart!

Maar een thuis barista is niet op zoek naar Douwe Egberts koffie. Een barista die de lekkerste bak koffie wilt zetten haalt zijn koffiebonen bij een speciaalzaak. Deze koffiebonen zijn vers, en alleen met verse koffiebonen kunnen we lekkere koffie zetten.

Hoe herken je de beste koffiebonen?

Zoals we al eerder duidelijk hebben gemaakt, is het belangrijk dat je veel verschillende soorten koffiebonen proeft. Op deze manier kom je erachter wat je lekker vindt. Bezoek een speciaalzaak in de buurt en koop hier koffiebonen uit Ethiopië, Brazilië en Indonesië. Nadat je alle soorten koffiebonen uitgeprobeerd hebt (Let op: er zijn er ontzettend veel) kun je aan de slag!

Er zijn een aantal tips die we jou willen mee geven voor wanneer je jouw koffiebonen koopt en voor het zetten van de koffie.

Koffiezetmethode en maalgraad

Er zit nogal een groot verschil tussen een espressomachine en een french press. De keuze voor de maalgraad van jouw koffiebonen zal je moeten laten afhangen van de zetmethode. In de onderstaande tabel kun je zien welke maling bij welke zetmethode past.

De maalgraad van de koffie in combinatie met de zetmethode heeft een belangrijke invloed op de uiteindelijke smaak van de koffie. Mocht je de koffie zelf thuis malen dan is het van belang dat je hier rekening mee houdt.

Bepaal wat je lekker vindt!

Wanneer je pas begint met koffie zetten, zal je voor jezelf moeten bepalen wat je lekker vindt. Dit doe je door te proeven, proeven en nog eens proeven. Eigenlijk houdt het proeven nooit op, want zoals eerder aangegeven is de smaak van koffie iedere oogst weer anders. Eventueel is het slim om verschillende koffiebonen te kopen en deze met elkaar te vergelijken.

ZetmethodeMaalgraad
CafetièreZeer grof
Filter koffieGrof
Snel filterGrof
EspressoFijn
Turkse koffieZeer fijn

Ook is het slim om bij verschillende koffiezaken de koffie te proberen en te vragen welke koffiebonen ze gebruiken. In de meeste gevallen is het mogelijk om de koffiebonen bij de koffiebar te kopen, mocht de smaak van de koffie bevallen.

Koffiezetmehode en de roast

De roast van de koffiebonen in combinatie met de zetmehode heeft net zo goed een grote invloed op de smaak van de koffie. In de onderstaande tabel laten we zien welke roast bij welke zetmethode past:

Hoe lichter de koffie gebrand is, hoe meer fruitige en zure smaken je zult tegen komen. De koffie zal daarentegen erg bitter smaken wanneer de koffie donker gebrand is, wat voor de meeste koffiedrinkers niet als een gewenste smaak wordt beschouwd.

RoastZetmethode
Light roastChemex, French press, V60, Aeropress
Regular roastFilterkoffie, vol automaat
Medium roastFilterkoffie, vol automaat
Dark roastEspresso, percolator
Extra dark roastEspresso, percolator, ibrik

 De kwaliteit van de koffiebonen

Hoe hoger de kwaliteit van de koffie, hoe duurder de koffie. Maar als je kwalitatieve en dus dure koffie in huis haalt, wil dat niet zeggen dat de koffie ook lekker gaat smaken. Het is namelijk aan de barista om de smaakpotentie van de koffie in de koffieboon te krijgen. Als je niet genoeg tijd en energie in het zetten van koffie steekt, is het wellicht beter om goedkopere bonen te kopen. Het is natuurlijk zonde van het geld wanneer je de smaakpotentie niet in het bakje koffie kunt krijgen.

Voor het zetten van goede koffie geldt dat je veel research moet doen, met verschillende Koffie experts moet praten en/of eventueel een barista cursus moet volgen.

De branddatum van de koffiebonen

Ten slotte is het ontzettend belangrijk dat je verse koffiebonen in huis haalt. Hoe ouder de koffie, hoe meer smaak er verloren gaat. Factoren zoals temperatuur, zuurstof, licht en vocht hebben een grote invloed op gebrande koffiebonen. Als je er zeker van wilt zijn dat je verse koffiebonen in huis haalt, zou je de branddatum na moeten checken. In sommige gevallen staat deze op de verpakking geschreven. Zo niet, dan zou je het bij de verkoper na moeten vragen.

Gebrande koffiebonen zijn twee weken na de branddatum nog lekker. Zodra de koffiebonen ouder zijn dan twee weken gaat de smaak langzaam verloren. Dat wil niet zeggen dat je koffiebonen ouder dan twee weken weg moet gooien. Dat is namelijk zonde. Dat wil alleen zeggen dat je goed op de branddatum moet letten wanneer je de koffiebonen in de winkel of online koopt.

2018-08-25T06:36:17+00:00

LEESMATERIAAL

VOLG ONS OP INSTAGRAM

Keuzehulp: espressomachine kopen

Light Roast, Costa Rica

€ 9,95 voor 500 gram

Dark Roast, Costa Rica

€ 9,95 voor 500 gram

Espresso roast, Costa Rica

€ 10,75 voor 500 gr.

Proefpakket, Costa Rica

€ 14,95 voor 3 x 250 gr.